![]()
Het 'schieten' van 'kamers' (kamersj sjete) is een zeer oud folkloristisch gebruik in Limburg. Deze oorverdovende vreugdeschoten worden onder andere afgevuurd om de kermis in te luiden, als saluut voor een nieuwe schutterskoning, of bij andere feestelijke gelegenheden in stad of dorp. |
|
De 'kamers' waar hier sprake van is, zijn van oorsprong de kamers van kanonnen. In de tijd toen men nog geen granaten in hulzen gebruikte, kon men de achter-zijde van de loop van het kanon losmaken. In dit achterste gedeelte kwam de zogenaamde 'drijflading', dus het buskruit dat nodig was om het projectiel af te schieten. Om een kanon te laden, plaatste men eerst via de achterzijde een grote ronde kogel in de loop. Hierachter plaatste men een geladen kamer. Door een klein gaatje boven in de kamer, bracht men de kruitlading tot ontbranding, waar-door de kogel met grote kracht afgeschoten werd. De gebruikte kamer, werd dan van de achterzijde van het kanon verwijderd, waarna men weer een nieuwe kogel met een nieuwe kamer kon laden. Enerzijds kon men hierdoor sneller achter elkaar vuren, anderzijds was het voordeel dat men het kanon niet uit zijn stelling of uit het schietgat hoefde te halen om het geschut via de monding van de loop te herladen. |
|
Een kamer is een soort pot die van staal of gietijzer gemaakt is. Aan de bovenzijde van de kamer zit een groot rond gat; aan de onderzijde zit een klein gaatje met een gootje of lipje eronder. Via dit kleine gaatje wordt de geladen kamer tot ontsteking gebracht. Alvorens een kamer geladen wordt, wordt deze eerst gecontroleerd op barsten of scheuren. Een kapotte kamer zou namelijk uit elkaar kunnen spatten wanneer deze afgeschoten wordt, uiteraard met alle gevaren van dien. Wanneer een kamer in orde bevonden is, wordt eerst het kleine gaatje aan de onderzijde afgedicht met een houten pennetje. |
|
|
Voor het ontsteken van een kamer kan men gebruik maken van een zogenaamde 'schietbout'. Dit is een lange, houten stok met aan het uiteinde een massieve metalen punt. Deze punt wordt al ruim van te voren gloeiend heet gestookt. Deed men dit vroeger met behulp van een kacheltje of het vuur van een veldsmidse, tegenwoordig doet met dit met behulp van gasbranders. Met deze flink verwarmde schietbout hoeft men het kruit op het lipje onder aan de kamer maar even aan te raken om het geheel tot ontploffing te brengen. Men kan de kamers ook tot ontploffing brengen door middel van het aanleggen van een kruitspoor dat langs de kamers loopt. Men moet hierbij wel opletten dat de ondergrond wel droog is, want als het kruitspoor vochtig wordt dan kunnen de kamers mogelijk niet afgaan. Kamerschieten is een zeer bekend iets uit vroegere jaren. In de dorpen rond ons heen gebeurd het kamerschieten tijdens feestelijkheden, zoals het binnenhalen van de den, het inschieten van de broonk, het kamerschieten bij de heiligenhuisjes tijdens de broonk enzovoorts. In Margraten is het kamerschieten jarenlang verboden geweest. De reden daarvoor is de volgende: Dit verbod duurde 74 jaar. In 2005 herstartte de jonkheid van Margraten in samenwerking met schutterij Sint Sebastianus de traditie van het kamerschieten. Het eerste jaar, toen de broonk weer naar Termaar ging, werden weer kamers geschoten bij de heiligenhuisjes. Dat men nog altijd doordrongen was van het gevaar en het vreselijke verhaal van Giel Janssen bleek uit de hulp die gevraagd werd van de jonkheid van Sibbe. Deze mensen waren meer ervaren met het kamerschieten en leerden zodoende de kunst van het kamerschieten aan de kamerschietploeg van de jonkheid. Tegenwoordig verzorgt de kamerschietploeg het kamerschieten weer geheel zelfstandig. Momenteel bestaat de kamerschietploeg uit: |
|
![]() Een lange baan kruid leggen voor de ontsteking |
![]() Alles ligt uitgelijnd op zijn plek |
![]() De lans |
![]() Het kruidlont is aangestoken |
![]() De kamers komen tot ontploffing |